X
تبلیغات
مشاوران آنلاین - مثبت اندیشی و رفع اضطراب در اسلام
علمي - آموزشی

١: درمورد دیگران حسن ظن دارند ، ٢:همواره نعمت هایی را که دارند بیشتر از محرومیت های خود میــــــدانند ، ٣:معتقدند که در سختي ، فقر ، بیماری و سایرمشکلاتی که برای فرد به وجود می آید مصلحت وخیری نهفته ا ست و خداوند می خواهد که از این طریق علاوه بر سنجیدن میزان صبرات نها،عبضی گناهانشان را نیز بزداید ، ٤: افرادمثبت اندیش در همه حال به گشایش امور و فضــــل و رحمت خداوندی ایمان دارند ،  ٥:کسانی که تفکر مثبت دارند ،همـــــواره در گفته های خـود ، کلمات مثبت و نیرو بخش را به کار می برند ، لذا  افراد مثبت اندیش ، همواره روانی شاداب دارند و بسیاري از امراض جسمی وروحی را از خود دور می کنند .

در متون دیني اسـلام ، آیات و روایات بی شماری وجود دارد د که انسـانها را به مثبت اندیــــشی دعوت می کنند . پژوهش حاضر به آیات وروایت فراوانی از قرآن ، نهج اللبلاغه و صحیفه سجادیه می پردازد که در آنها ضرورت مثبت اندیشی بیان شده است. به عنوان نمونه ، آیه ی ١٢ سوره ی حجرات  ، انسانها رادر مورد بد گمانی در مورد ديگران بر حذر می دارد و می گوید که بعضی از گمان های شما گناه است : «يا ٱیّها الَّذین امنو اجتنبو کثیراً من الظّن انَّ بَعضَ الظن اثم». درنهج البلاغه نیز آمده اســت : «چــون سختی به نهایت رسد ، گشایش آید... .»صحیفه سجـــادیه هم پر اسـت از عبارت هایی که مثبت اندیــــشی امام سجاد (ع)را می رساند . از جمله این امــام در دعای پانـزدهم صحیفه به خاطر بیمـاری خود ، خداوند را سپاس می گذارند و می فرمایند «خدایا تو ، این بیماری را به من هدیه داده ای تا گناهانم را به واسطه آن بزدایی و یاد آوری باشد بــــرای توبه و به یاد آوردن نعمت پـیشین ;یعنی تن درستی .» ونیز بسیـــاری از عبارات دیگر صحیـفه که انسـانها را به داشتن حسـن ظن و امید دعوت می نمایند .

کلید واژه ها : مثبت اندیشی-  اســــلام – قرآن – نهج البلاغه – صحیفه سجادیه ./                                      

 

   مقـــــدمه:

امروز در سراسر جهان ، افسردگی  یکی از بیماری ها ی روانی بسیار شایع به شمار می آید . روان پزشکان یکی از عوامل اصلی بروز این بیماری در افراد را داشتن افکار منفی می دانند.  لذا اشخاصی را که در طول زندگی همواره افکار منفی را در ذهن خود می پرورانند بسیار زودتر و بیشتر از حد معمول دچار افسردگی می شوند . افراد افسرده امید خود را به هر چیز از دست داده  واین مسئله ضعف و سستی وناراحتی و بیماری های جسمی وروحی را برای آنها به همراه می آورد  یکی از مهمترین راههای پیشگیری و همچنین غلبه برافسردگی ،زدودن افکار منفی از ذهن وخلق افکار مثبت و اميد وار کننده است  بیماری های روحی به  ندرت گریبانگیر افراد مثبت اندیش میشوند ، اشخاصی که افکار مثبت دارند در مقایسه با دیگران از روح و جسمی سالم تر و شاداب تر بر خوردارند و از زندگی خود لذت بیشتری می برند .

زندگی انسانها بازتاب افکار آنهاست اگر موفق به تغییر افکارشان شوند زندگیشان متحول خواهد شد  .  این حقيقت علمی و ثابت شده است که افکار با نشاط تر منجر به  بيوشيمي با نشــاط تر  می شوند .   مشخصات افراد مثبت اندیش ،  به طور کلی پنج مشخصه اصلی در رفتار افراد مثبت اندیش قابل رو یت است:

١:در مورد دیگران و اعمالشان گمان نیکو دارند و آنان را به ناحق متهم نمی کنند.                     ٢:همواره و در همه حالی ، خود را صاحب نعمات فراوانی دانسته و به اصطلاح  بیشتر داشته های خودرامی بینند تا ناداشته ها را .                         

 ٣:افراد مثبت اندیش همیــــشه معتقدند که در سختی و مصائب و سایر مشکلاتی که برای آنها به وجود می آید مصلحت یا خیری نهفته است ، لذا خود را نباخته و بر سختی ها صبر می کنند.           

  ۴:کسانی که افکار مثبت دارند ، درهمه حال به گشایش امور و فضل ولطف خداوندی امید دارند  یا به عبارتی معتقدند که در هر شدت فرجي  نهفته است .                                                                  

۵: افراد مثبت اندیش همواره در مکالمه های روز مره شان از کلمات و ادبیاتی امیدوار کننده ونیرو بخش اســـــتفاده می کنند .

 در حالی كه  امروزه روانشــناسان  انسان ها را برای داشتن زندگی بهتر به سوی مثبت اندیشي سوق می دهند قابل تأمل است که ما دین مبین اسلام در۱۴۰۰سال پیش این مهم را توصيه نموده است . در منابع و متون دینی ، آیات و روایات بی شماری وجود دارند که عموم انسانها را به حسن ظن و مثبت اندیشي فرا می خواند و همچنین پیشوایان دینی ما عملا از مثبت اندیش ترین افراد بوده اند  مقاله حاضر به آیات و روایات فراوانی از قرآن، نهج البلاغه و صحـــیفه سجادیه می پردازد که در آنها ضرورت مثبت اندیشی بازگو شده است  . یکی از اهداف این پژوهش و مقاله در این است که نشــان دهیم روانشناسی اسلامی ، بسیار غنی و پر بار بوده و برما فرض است که به جای ترجمه و اقتباس متون غربی که این روز ها بسیـــار فراگیر شده  به بازشناختن روانشناسی اسلامی و ایرانی پرداخته تا به این باور برسیم که فرهنگ ما در عرصه ی مختلف علمــی از جمله روانشناسی حرف های فراوانی برای گفتن دارد  انسان معا صر که در اضطراب و نگرانی فرو رفته و بیماری های روحی زیادی از جمله افسردگی او را تهدید می کند در سایه تعالیم فرهنگ اسلامي ميتواند خود را از بند این ناراحتی ها برهاند ، و زندگی خود را روز به روز بهتر و پر ثمر تر گرداند .

در ادامه به تطبیق آیات قرآن وامام علی(ع)وامام سجاد(ع)در نهج البلاغه و صحیفه سجادیه با توضيح  پنج ویژگی مهم افراد مثبت اندیش    پردازیم. 

                                                                                                                                                الفمم۱-داشتن گمان نیکو یا حسن ظن به دیگران .                                                                  

 اشخاص مثبت اندیش همواره وتا حد امکان نسبت به دیگران حسن ظن و در مورد آنها گمان بد به خود راه نمی دهند . به همین خاطر مشکلات کمتر ی در مقایسه با افراد بد گمان در روابط خود با دیگران دارند زیرا به آسانی و به سرعت دیگران را متهم به سوٍ رفتار نمی کنند ، بلکه رفتارشان را در جهت مثبت تفسیر می نمایند . قرآن مجید در آیه ١٢سوره حجرات ، انسان ها رااز بد گمانی در مورد یکدیگر بر حذر می دارد و می فرماید:« يا ٱیّها الَّذین امنو اجتنبو کثیراً من الظّن انَّ بَعضَ الضّن اثم... .» (ای اهل ایمان ! از بسیاری گمان ها در حق یکدیگر اجتناب کنید ، برخی از ظن و گمان ها معصیت اند) خداوند در این آیه به صراحت و روشنی بیان می دارد که بعضی از گمان هايی که انسان ها در مورد هم دارند گناه هستند لذا افراد مثبت اندیش به طور مثال صحبت کردن دو نفر با هم را عیب جویی و غیبت از خود به حساب نمی آورند چرا که وا قعا ممکن است صحبت آنها در مورد چیز دیگری باشد . خداوند دراین باره در جایی دیگر در سوره نور ، هم کاروانیان پیامبر(ص) در مورد همسرش یعنی عایشه را شدیدا ًمحکوم می کند .خلاصه ماجرا از این قرار است که عايشه در  اثنای مرا جعت از غزوه بنی مصطلق ،شبی برای ضرورت از لشکرگاه بیرون می رود و البته گردنبندش نیز گم می شود ، در آن وقت برای جست و جوی گردن بند توقفش زیاد میشود ، وقتی عایشه برمی گردد کسی را نمی بیند لذا در همان جا می ماند ، صفوان که پشت لشکرگاه می آمده او را بر شتر خود سوار کرده و خود نیز افسار شتر را در دست می گیرد تا آن که به لشکر ملحق می شود ، در این هنگام بعضی کج اندیشان سخنان نا شایست گفتند تا آن که پیامبر(ص) بسیار مغموم شدند ، خداوند نیز در برائت عایشه آیاتی بر او نازل می نماید:

«لولا اذ سمعتموه ظن المومنونَ و المو منات بالنفسهم خیرا و قالوا هذا افک‍‍ُ  مبین لولا جاوا علیه بار بعه شهداء ...  .» (نور ١٢و۱٣) چرا زمانی که شما زنان و مردان مومن ، این خبر را شنیدید حسن ظنتان به یکدیگر بيشتر نشد و چرا نگفتید که این، درو غی آشکار است .چرا منافقان بر دعوی خود ، چهار شاهد اقامه نکردند ؟ ... .بنا بر این می بینیم که خداوند متعال بد گمانی منافقان نسبت به همسر پیامبر (ص) را شدیدا سرزنش می نمایید از این داستان نتیجه می گیریم که داشتن افکاری مثبت و حسن ظن در مورد دیگران مطلوب خداوند است.  امام علی (ع) در نهج البلاغه انسانها را به داشتن حسن ظن در مورد یکدیگر دعوت می نمایند : «اتقو ظنونَ المو منین فان الله جعل الحق علی السنتهم» (حکمت ٣۰۱ از ترجمه عبد المحمد آیتی ) (از گمان بد در مورد مومنان بپر هیزید زیرا خداوند ، حق را بر زبان های ايشان نهاده است.)در جايي دیگر از نهج البلاغه ما را امر میکند به این که از سخنان دیگران برداشت بد ننماییم : «لا تظنن بکلمه خَرجت من احد سوءا و ا نت تجد لها فی الخَیر محتملا»(حکمت ٣٥٢) (به سخنی که از دهان کسی بیرون می آید ، گمان بد مبر ، در حالی که را هی برای حمل کردن آن بر خیر وجود داشته باشد.)                                 واین دقیقأ یکی از ويژگی هاي بارز افراد مثبت اندیش می باشد ، یعنی تا سر حد امکان از سخنان دیگران گمان بد به خود راه نمی دهند . امام سجاد هم از خداوند متعال در بند سوم دعای بيست و یکم از صحیفه از خدا می خواهد که به او در مورد دیگران ظن و گمان مثبت عطا نماید:«و اَجعلنی اللَّهم اجزی بِالاحسان مسیئهم ...واِستعمل حُسن الظِن فی کافتهم.»(خداوند ! مرا بر آن دار که بدکردارشان را به نیکی پاداش دهم ...و درباره ایشان خوش گمان باشم .به این ترتیب می بینم که داشتن حسن ظن نسبت به دیگران که یکی از مشخصه های بارز افراد مثبت اندیش است، چگونه در قرآن ،نهج البلاغه وصحیفه سجادیه مورد تاکید قرار می گیرد .                  

 ب)داشته های خود را بیش از ناداشته های خود دیدن و شکر گزاری به خاطر آنها .  

اشخاص مثبت اندیش همیشه خود را درای نعمات فراوان میدانند و به خاطرداشته های خود شکر گزار پرور دگار هستند چنین افرادی به جای کفر و ناسپاسی به خاطر نداشتن بعضی چیز ها ، داشته های خود را در نظر می آورند وقدر آنها را می دانند لذا همواره شاداب و از روانی آرام برخوردارند .خداوند در سوره بقره به یکی از پیامبران بنی اسرائیل اشاره می کند که مثبت اندیشی او از این روی است که داشته ها ي خود را می بیند و نه نداشته ها را . این پیامبر به قول خود میگوید که خداوند طالوت ر ا پادشاهی قرار داده است آنها نیز لب به اعتراض می گشایند که چرا باید او پادشاه با شد . در حالی که مالش از ما کمتر است ؟ رسول نیز در جواب می فرماید : درست است که داراییش از شما کمتر است ، اما در عوض خداوند او را برگزیده و دردا نش وتوانایی او را برشما افزونی بخشیده است .«و قالَ لهم نَبیهم اِن الله قَد بعث لَکم طالوت مَلکا قالوا اِنی یَکون له الملک عَلینا و نَحن اَحق بِالملک مِنه و لم یوت سعه من المال قال ان الله اصطفیه عَلیکم و زاده بسِطه فی العِلم و الجِسم ... .»(بقره ٢٤٧) در جای دیگر از قرآن خداوند انسانها را به یاد آوری نعمات بی شمار الهی برخود امر می نماید . افراد مثبت اندیش ، همواره خود و سطح زندگی شان را با افراد پایین تر از خود مقایسه می کنند  و به این ترتیب نعماتی که بر خلا ف دیگرا ن از آنها  بر خور دارند، خداوند را سپاس می گذارند و در مقابل اشخاص که افکار منفی دارند ، خود را با کسانی بالانر از خود هستند مقایسه کرده و به همین دلیل همواره ناسپاس اند واز روانی نا آرام برخوردارند . امام علی(ع) در نامه ٦٩نهج البلاغه خطاب به حارث همدانی می نویسد :«... و اَکثر اَن تَنظُر علی مِن فَضلت علیه فان ذالک من اَبواب الشُکر ...  » (بر کسانی که تو را بر آ ن برتری است فراوان نظر کن که نظر کردن توسپاس گزاری از نعمت است)   امام علی (ع)به نوعی حارث را دعوت به مثبت اندیشی می نمایند.                           از سخنان ا مام سجاد (ع)در سراسر صحیفه سجادیه نیز بر می آید که ایشان خود را غرق در  نعمت الهی می بینند و به خاطر آنها شکر گزار می باشند.از جمله در عبارت  پانزدهم از دعای چهل ونهم می فر مایند :«هــٰـذا مقام مِن اِعترف بِسبوغ النَعم... .»  (اینجا کسی است که به فراوانی نعمت ها (ازجانب تو) اقرار نموده است...  لذا بر ما است که همچون امامان و پیشوایان دینی  همواره نعمت ها و داشته های خود را در نظر آوریم تا به اين ترتیب هر چه بیشتر ، افکار مثبت در ذهن خود خلق نماییم .

  ج) خیر و مصلحت دانستن سختی ها و صبر کردن بر آنها  .

انسان های مثبت اندیش همواره در سختی ها ومصائبی که براي ایشان پیش می آید ، مصلحتی می جو یند به این معنی که تصور می کنند که هر اتفاقی دارای هدفی است و  سر انجام می تواند به سود آنها تمام شو د . آنتنی رابینز روانشناس بزرگ معاصر و مدرس مثبت اندیشي می گوید : (هرحادثه ای دارای دلیل ومقصودیست که به سود ماست) . کسانی که سختی هارا خیر و مصلحت میدانند به راحتی در برابر آنها از پای در نمی آیند بلکه صبر پیشه کرده تا نتایج مثبت حوادث پیش آمده برای خود را ببینند.          خانم پروین اعتصامی در دیوان اشعار خود درضمن قطعه بسیار زیبا و دلنشین از پیر مردی سخن به میا ن می آورد که به خاطر بد بینی خود را دچار رنج و فشار روانی مضاعف می نماید اما در نهایت بر او روشن می شود که اگر اندکی صبر و تحمل پیشه کند ، دستان گره گشای خداوند را خواهد دید که به یاری انسان می شتابد . قرآن مجید سرشار از اینگونه آیات واندیشه ها است که به انسان ها القا می کند که سختی ها  برای آزمایش شما هستند بر آنها صبر نمایید تا پاداش فراوان نصیبتان شودآیه ای بسیار زیبا در دو جای قرآن وجود دارد که اوج دعوت به مثبت اندیشی و خوش بینی است . در آیه ٢١٦ سوره بقره آمده است «...عَسی اَن تکر هُوا شیئاً و هو خَیر لَکم و عَسی ان تُحبوا شَیئاً و هُو شَََرِِکُُُُم ... والله یَعلمُ و اَنتُم لا تَعلَمونََ »  )چه بسیار شود که چیزی را شما ناگوار شمارید ، ولی به حقیقت خیر و صلاح شما در آن بوده و چه بسیار شود که دوست دار چیزی هستید و در واقع شر و فساد شما در آن است و خداوند به مصالح امور داناست و شما نادانید(قسمت اول آیه یعنی «عسی  ان تکر هوشیئا و هو خیر لکم » باوری است که اگر واقعا انسانها آن رادر ذهن خود جا ی دهند ، تغییرات شگرفی در زندگی خود مشاهده می کنند . افراد مثبت اندیش به این باور رسیده اند و به همین خاطر همواره در سختی ها و شدت ها حکمتی می جویند نتیجه آن نیز داشتن روحی شاداب و به تبع آن ، جسمی سالم و یک زندگی زیبا است. در آیه ١٩ سوره نساء نیز خداوند می فر ماید: « …وعاشروهن  بالمعروف . فان کرهتموهن فعسی ان تکرهوا شیئا و یجعل الله فيه خیرا کثیرا » (در زندگی با همسران خود خوش رفتار باشید و چنانچه دلپسند نباشند اظهار کراهت میکنید چرا که بسیار چیز ها نا پسند شماست و حال آن که خداوند در آن ها خیر بسیاری برای شما مقدر فرموده .)  هر چند قسمت اول آیه در مورد رفتار با همسر است ، قسمت دوم آن یک حکم کلی را در بر دارد و آن هم همان تاکید بر مثبت اندیشی و باور به وجود خیر و مصلحت در چیز های است که ما از آنها کراهت داريم.                                                                                                                                 اصلا سراسر قرآن که انسانها را به صبر در برابر مصائب دعوت مینماید برای القای این اندیشه است که مردمان در هنگام سختی ها ، جزع و فزع را از خود دور کرده و در آن حکمتی بجویند . در جاهای فراوان دیگر خداوند سختی ها و حوادث پیش آمده برای انسان ها را  به خاطر آزمایش و امتحان کردن آنها دانسته است . بنابراین اگر ما مصائب را برای آزمایش صبر و ایمان خود بدانیم ، هرگز در مقابل آنها همه چیز را از دست رفته به حساب نیا ورده ، بلکه صبر کرده و به ایمان خود می افزایم   از جمله خداوند متعال  در آیه ١٥٦ سوره  بقره می فرماید :«ولنبلونکم بشئ من الخوف والجوع ونقص من الاموال و الانفس والثمرات وبشرالصابرین»  (و قطعا شما را به سختی هایی چون  ترس، نقصان اموال  ونفوس وآفات زراعت بیازمائیم و بشارت ده از آن سختی ها صابران را.) در آیه٣٥  از سوره انبیاء هم آورده است : «و نبلوکم بالشر والخیر فتنه» (و ما شما را  به بد ونیک  مبتلا کرده تا بیازمائیم ) لذا فرد مثبت اندیش کسی است که همواره حوادث سخت پیش آمده برای خود را  آزمایش وامتحان الهی دانسته و بر آنها صبر نماید . امام علی (ع) نیز در قسمتی از حکمت ٣٥۰ نهج البلاغه می فرمایند : «...ومن ضيق عليه في ذات يده،فلم يرذلك اختباراً فقد ضبغ مامولاً»(كسي كه در تنگي و ناداري افتد و آن را امتحان خود به حساب نياورد،پاداشي را كه اميدش ميرفت تباه كرده است.» در بخشي از خطبه 244هم فرموده اند:«و لکن الله یختبر عباده با نواع  الشدائد » (خداوند بندگانش را به گونه گونه سختی می آزماید. در جایی دیگر امام علی (ع) خداوند را حتی به خاطر  سختی می ستاید  چرا که معتقد است که خداوند  می خواهد به وسیله آن  خیری به او بر «الـهـم لک الحمد علی ما تاخذ و تعطی وعلی ما تعافی و تبتلی. »(ابتدای خطبه ٥٩ ١ )  (خداوند ! سپاس باد تو را چه آنگاه که می ستانی و چه آنگاه که عطا می فرمایی ، یا زمانی که عافیت می بخشی یا به بلا مبتلا می سازی ... .)

  امام سجاد در دعای پانزدهم صحیفه خداوند را به خاطر بیماری خود سپاس می گزارند: «الهم لک الحمد علی ما لم ازل اتصرف فیه من سلامه بدنی ، و لک الحمد علی ما احدثت بی من عله فی جسدی ... »(خداوندا تو را سپاس بر تندرستی من که پیش از این همه در آن به سر می بردم و تو را سپاس بر بیماری که (اینک)در بدنم پدید آوردی ...)                                                                          

در ادامه همین دعا ، امام سجاد (ع) بیماری خود را از جانب خداوند برای پاکی و روی آوردن به توبه می داند به این ترتیب به ما یاد میدهند که ممکن است بیماری ما برای آمرزیدن بر خی از گناهانمان باشد بنابراین در همه ی سختی ها و مصايبی که برای ما پیش می آید حتم‍أ خیرو مصلحتی نهفته است زیرا خداوند چیز هایی میداند که ما نمی دانیم لذا باید بر آنها صبر کرده و بر ایمان خود بیا فزاییم .                                               

    د) داشتن امید در زندگی و ایمان بر گشایش امور وفضل ورحمت خداوندی در همه حال .                                                                 یکی از ویژگی های افراد مثبت اندیش این است که همواره در طول زندگی خود انسانهايی امید وار هستند و نا امیدی در وجود آنان جای ندارد در راه خود با هر سختی که می بینند بلا فاصله دست از امید و کار نشسته بلکه مصمم تر شده و همچنان به پیروزی امید دارند. میدانند که اگر هم سختی برایشان به وجود بیاید پس از آن ، قطعا راحتی خواهد بود و به اصطلاح از پس شام سحر می بینند خداوند متعال نیز انسان های امید وار را تشویق نموده و در جا های مختلف قرآن مردمان را و عده ی گشایش پس از سختی می دهد . از جمله در آیه ی ٧ سوره ی طلاق می فرماید : «سیجعل الله بعد عسر یسرا .»(خداوند پس از هر سختی آسانی قرارخواهد داد.) به این ترتیب خداوند متعال به همه ی انسانها با قاطعیت هر چه تمام تر وعده می دهد که این گونه نیست که همیشه سختی و تنگنا باشد بلکه  پس از هر سختی حتمأ گشایش و راحتی  خواهدبود و این همان چیزی است که انسان ها ی مثبت اندیش همواره بر آن معتقدند.

  از طرف دیگر بعضی انسانها از فضل و رحمت خداوند مأیوس هستند و امیدی به بخشش از سوی او ندارند چنین افرادی با این فکر منفی خود گناه بزرگی مرتکب می شوند خداوند در سراسر قرآن خطاب به همه ی انسانها خود را  مظهر عطوفت و رحمت معرفی می نمایند : «کتب علی نفس الرحمه » (انعام ١٢) (خداوند بر خود رحمت و بخشایش را لازم گردانیده است .)  در آیه ٥٣ سوره زمر نیز فر موده است «قل یا عبادی الذین اسرفوا علی انفسهم لا تقطنوا من رحمه الله ان الله یغفر الذنوب جمیعا انه هو الغفور الرحیم » (به آن بندگانم که بر نفس خود اسراف کردند بگو هرگز از رحمت خداوند نا امید مباشید البته خدا همه ی گناهان شما را خواهد بخشید که او خدایی بسیار آمرزنده  مهربان است .)


 

نكته ی سربسته چه دانی خموش

لطف خدا بیشتر از جرم ماست


 

در جای جای قرآن خداوند متعال همین بشارت را به همه ی انسانها میدهد و آنها را از ناامیدی از درگاه خدا بر حذر میدارد :      امام علی (ع) نیز در مورد حتمیت گشایش پس از سختی در حکمت ٣٤٣ نهج البلا غه فرموده است «عند تناهی الشده تکون الفرجه و عند تضایق حلق البلاء یکون الرخاء » (چون سختی به نهایت رسد گشایش پیش آید و چون حلقه های بلا تنگ گردد آسودگی فرا رسد ) .

امام سجاد (ع):نیزهمواره ازفضل ورحمت خداوندی سخن میگوید.ازجمله در بندهفتم دعای دوازدهم صحیفه می فرمایند:

"سُبحانَک،لا ائیس منکَ وقََد فَتَحَت لي باب التوبه الیک..."

(خداوندا!آراسته و پاکی تو،از تو نومید نمی شوم در حالی که درِ توبه و بازگشت به سوی خود را بر رویم گشوده ای...)

بنابراین اشخاص مثبت اندیش،همواره به رحمت و بخشایش خداوند،امید دارند ونیز مطمئن اند که از پس سختی هایشان،آسانی و فرج خواهد بود.

ه) به کار بردن کلمات و ادبیات مثبت و نیرو بخش

یکی دیگر از ویژگی های اصلی افراد مثبت اندیش این است که همواره  در صحبت های خود از کلمات مثبت و زیبا و نیروبخش استفاده می کنند. در سخنان چنین افرادی کلمات منفی مانند "نمی شود"،"نمی توان"،"شکست"،"بدبختی"و...وجود ندارد.

قرآن مجید مجموعه ای است از کلمات مثبت و نیروبخش، به طور مثال جمله «بسم الله الرحمن الرحیم» اگر همواره ودر هر کار بر سر زبان انسان ها جاری باشد،نیرو و توان فوق العاده ای به آنها خواهد بخشید.

امام علی(ع) در سراسر نهج البلاغه خداوند متعال را با اسامی ولقب های بسیار امیدوار کننده و زیبا می خوانند، کلماتی که ضعف را از هر گوینده و شنونده ای دور می کنند. از جمله در جایی از خطبه ی«181» می فرمایند:

" اوصیکم عبادالله بتقوی الله الذی البسکم اریّاش و اسبغ علیکم المعاش..."

«ای بندگان خدا! به تقوی خدایتان سفارش می کنم،خداوندی که بر شما  جامه پوشیده و وجه معاش به فراوانی مهیا داشت...»

صحیفه سجادیه نیز سرشار است از جملات زیبا و مثبت وقدرت بخش که امام سجاد(ع) آنها را در گفتگو با پروردگار مهربان بر زبان می آورند.به عنوان نمونه در عبارت سی ام ازدعای چهل وهفتم می فرمایند:

"...واجمع لی الغنی والعفاف والدعه والمعافات والصحه والسعه والطمأنینه والعافیه"

«...خداوندا!بی نیازی ازخلق،پاکدامنی،آسایش،راحتی،تندرستی،فراخی (در روزی)،آرامش وسلامتی رابرایم فراهم کن.»

و همانگونه که مشخص است، هر کدام ازاین کلمات مثبت ونیروبخش هستند.

در عبارت بیستم از دعای ششم نیز با کلماتی زیبا با پروردگار در مورد روزی که پیش رو دارد،چنين سخن می گویند:

"اللهم صل علی محمد وآله،اجعله ایمن یوم عهدناه وافضل صاحب صحبنا و خیر وقت ظللنا فیه."

«خداوندا بر محمد وآل او درود فرست و این روز را مبارک ترین روزی گردان که ما به آن برخورده ایم،وبرترین همرا هی که ما با آن همراه شده ایم و بهترین وقتی که(با گفتار و کردار نیک) در آن به سر برده ایم.»

از اینگونه کلمات وجملات نیروبخش و زیبا و برانگیزاننده در سراسر صحیفه سجادیه به وفور پیدا می شود.از این روی است که می گوییم پیشوایان دینی و امامان،خود، مثبت اندیش ترین افراد و بزرگترین روان شناسان می باشند.

نتیجه :

تمام آیات وروایاتی که در این تحقیق ذکر شدند تنها یکی از هزار و بخش کوچکی از نمونه های بی شماری هستند که همه انسان ها را دعوت به خوشبینی و مثبت اندیشی می کنند.افراد مثبت اندیش از روح و جسمی شاداب و سالم برخوردار بوده وبسیار کمتر از دیگران دچار بیماری می شوند. با یک تحقیق به روشنی در خواهیم یافت که انسان های مومن ومتدین و ملتزم به دستورات دینی از سلامت و طول عمر بیشتری در مقایسه با دیگران برخورداراند.یکی از عوامل این امر این است که به خاطر افکار مثبتی که در نتیجه تعالیم دینی در ذهن خود جای داده اند کمتر دچار بیماری های روحی و افسردگی می شوند.

در پایان نیز به همه ی دانشمندان،محققان و پژوهشگران  ایران زمین در هر زمینه، بخصوص در زمینه روان شناسی،پیشنهاد می شود که بیش از پیش در مورد تعالیم اصیل اسلام و فرهنگ وادبیات این مرز و بوم به تحقیق بپردازند تا بر همه ی جهانیان روشن شود که آنچه از علوم امروزه کشف می کنند هزاران سال پیش،اسلام و ادبیات این مرز و بوم به آنها اشاره کرده اند.

                                                                                                                والسلام

 محمد ذوالفقاری مشاور پیش دانشگاهی دهخدا نهاوند             

نوشته شده توسط نهاوند در ساعت 8:46 | لینک  |